Abu Mu´aadh al-Balkhiy (Rahimahu Allaah) amesema:
”Allaah yuko juu ya mbingu juu ya ´Arshi, kama alivyojisifia Mwenyewe.”[1]
Hudbah bin Khaalid ametuhadithia: Nimemsikia Salaam bin Abiy Mutwiy´ akisema:
”Ole wenu kwa kupinga kwenu jambo hili! Naapa kwa Allaah! Hakuna chochote katika Hadiyth isipokuwa ndani ya Qur-aan kuna kinachothibitisha zaidi. Allaah (Ta´ala) amesema:
إِنَّ اللَّـهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ
”Hakika Allaah ni Mwenye kusikia yote, Mwenye kuona yote.”[2]
وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّـهُ نَفْسَهُ
“Na Allaah anakutahadharisheni nafsi Yake.”[3]
تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلَا أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ
”Unayajua yale yote yaliyomo katika nafsi yangu na wala mimi sijui yale yaliyomo katika nafsi Yako.”[4]
ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ الْعَالَمِينَ
”… kisha akalingana juu ya ´Arshi.”[5]
وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ
”Na mbingu zitakunjwa mkononi Mwake wa kuume.”[6]
مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ
”Kipi kilichokuzuia usimsujudie Niliyemuumba kwa mikono Yangu?”[7]
وَكَلَّمَ اللَّـهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا
”Na bila shaka Allaah alimzungumzisha Muusa maneno kihakika.”[8]
يَا مُوسَىٰ إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَاتِي وَبِكَلَامِي
”Ee Muusa! Hakika Mimi nimekuteua juu ya watu kwa Ujumbe na maneno Yangu.”[9]
Aliendelea kuzungumzia hilo kuanzia wakati wa ´Aswr mpaka kuzama kwa jua.”[10]
Ameipokea Ibn Abiy Haatim kupitia kwa Abu Zur´ah, kutoka kwa Hudbah.
Yaziyd bin Haaruun amesema:
“Wale wenye kusema kuwa Mwingi wa rehema amelingana juu ya ´Arshi kwa namna isiyofahamika na kile kilicho imara katika mioyo ya watu wa kawaida, huyo ni Jahmiy.”[11]
Ameipokea ´Abdullaah bin Imaam Ahmad katika ”as-Sunnah”.
Hayo yamesemwa pia na ´Abdullaah bin Maslamah al-Qa´nabiy, mwalimu wa al-Bukhaariy na Muslim. Bayaan bin Ahmad amesema:
”Tulikuwa kwa ya al-Qa´nabiy wakati alipomsikia mtu mmoja katika Jahmiyyah akisema kwamba mwingi wa Rehema ametawala (استولى) juu ya ´Arshi. Ndipo al-Qa´nabiy akasema: “Yeyote asiye na yakini kwamba mwingi wa Rehema amelingana juu juu ya ´Arshiy amestawi kama inavyokubalika katika nyoyo za watu wa kawaida, basi huyo ni Jahmiy.”[12]
[1] Swahiyh kwa mujibu wa al-Albaaniy katika “Mukhtaswar-ul-´Uluww” (171).
[2] 31:28
[3] 03:30
[4] 05:116
[5] 07:54
[6] 39:67
[7] 38:75
[8] 04:164
[9] 07:144
[10] Cheni ya wapokezi Swahiyh kwa mujibu wa al-Albaaniy katika “Mukhtaswar-ul-´Uluww” (90).
[11]Ameipokea ´Abdullaah bin Ahmad katika “as-Sunnah”, uk. 11-12, na kupitia kwake ameisimulia mtunzi wa kitabu. Hapa, na maeneo mengine, ametaja kitabu chake “ar-Radd ´alaal-Jahmiyyah” na akasema: ´Abdullaah amesema: ´Abbaas bin ´Abdil-´Adhwiym al-´Anbariy amenihadithia: Shaadh bin Yahyaa ametuhadithia…
Abu Daawuud ameipokea katika “Masaa’il-ul-Imaam Ahmad”, uk. 268, na akasema: Ahmad bin Sinaan ametuhadithia: Nimemsikia Shaadh bin Yahyaa…
Cheni hii ya wapokezi ni nzuri. Kuna watu wengi madhubuti wamenukuu kutoka kwa Shaadh bin Yahyaa na Ahmad pia alimzungumzia kwa wema. al-Bukhaariy ameyanukuu masimulizi haya kwa cheni ya wapokezi pungufu na akasema:
”Yaziyd bin Haaruun alitawahadharisha Jahmiyyah na akasema: “Wale wenye kusema kuwa mwingi wa Rehema amelingana juu ya ´Arshi kwa namna isiyofahamika na kile kilicho imara katika mioyo ya watu wa kawaida, huyo ni Jahmiy.” (Khalqu Af´aal-il-´Ibaad (63))
[12] Cheni ya wapokezi ni nzuri kwa mujibu wa al-Albaaniy katika “Mukhtaswar-ul-´Uluww” (182).
- Muhusika: Imaam Muhammad bin Ahmad bin ´Abdil-Haadiy al-Maqdisiy (afk. 744)
- Tarjama: Firqatunnajia.com
- Marejeo: al-Kalaam ´alaa Mas-alat-il-Istiwaa’ ´alaal-´Arsh, uk. 55-57
- Imechapishwa: 23/12/2025